Masz w gospodarstwie pszenicę i kukurydzę, ale nie wiesz, co dodać, żeby kury znosiły jaja o mocnych skorupkach? Przykładowe mieszanki mogą opierać się na zbożach, śrucie białkowej, źródle wapnia i premiksie, ale proporcje zależą od konkretnego premiksu i pobrania paszy. Sama lista składników nie mówi jeszcze, czy dawka rzeczywiście pokrywa potrzeby stada.
Dobra receptura musi pasować do niosek i użytego premiksu
- Dwie przykładowe mieszanki poniżej są oparte na recepturach producenta konkretnego premiksu o udziale 2,5%.
- Nie zamieniaj premiksów gram za gram. Stosuj dawkę z etykiety produktu, do którego receptura została dobrana.
- Wiek i pobranie paszy zmieniają zapotrzebowanie na wapń, więc stała receptura nie musi pasować przez cały okres nieśności.
- Pasza dla niosek nie jest odpowiednia dla młodych kurek przed rozpoczęciem nieśności.
Dwie mieszanki na 100 kg paszy, ale tylko z właściwym premiksem
Najłatwiej zacząć od receptury przygotowanej pod określony dodatek, a nie od przypadkowych udziałów zbóż. Poniższe przykłady przeliczono z tabeli producenta mieszanki mineralno-witaminowej dla niosek; to punkt wyjścia, nie uniwersalna formuła dla dowolnego produktu.
| Składnik | Wariant A | Wariant B |
|---|---|---|
| Pszenica | 46,5 kg | 43,3 kg |
| Kukurydza | 24 kg | 25 kg |
| Poekstrakcyjna śruta sojowa | 18 kg | 15 kg |
| Poekstrakcyjna śruta słonecznikowa | - | 5 kg |
| Olej roślinny | 1 kg | 1,2 kg |
| Kreda pastewna | 8 kg | 8 kg |
| Premiks Unimix OVO DJ 2,5% | 2,5 kg | 2,5 kg |
Wariant A jest prostszy, a B wykorzystuje także śrutę słonecznikową. W recepturach producent podaje dla tych mieszanek odpowiednio 16,5% i 17% białka ogólnego, lecz to nie wystarcza, by ocenić paszę bez informacji o aminokwasach, energii i minerałach. Pełne receptury oraz ich parametry udostępnia producent w tabeli mieszanek dla niosek Blattin.
Nie podmieniaj premiksu na inny „o podobnym przeznaczeniu” bez przeliczenia. Produkt może mieć inny zalecany udział i inny skład, a zwiększanie lub zmniejszanie jego dawki na oko zaburza poziom mikroelementów. Najpierw etykieta i instrukcja producenta, dopiero potem ważenie pozostałych komponentów.
Przy mniejszym pobraniu paszy ta sama zawartość wapnia może nie wystarczyć
Pełne karmidło nie gwarantuje, że każda kura pobiera tyle samo składników. Wraz z wiekiem niosek rośnie zapotrzebowanie na wapń, a jego wymagany udział w paszy zależy również od dziennego pobrania; pokazuje to tabela w przewodniku LOHMANN TIERZUCHT dla kur niosek.
| Pobranie paszy na kurę dziennie | Wiek 19/20-45 tygodni | 46-65 tygodni | Powyżej 65 tygodni |
|---|---|---|---|
| 105 g | 3,90% wapnia | 4,19% | 4,29% |
| 110 g | 3,73% | 4,00% | 4,09% |
| 115 g | 3,57% | 3,83% | 3,91% |
| 120 g | 3,42% | 3,67% | 3,75% |
Przykład z tabeli: starsza nioska pobierająca 105 g paszy dziennie wymaga mieszanki o wyższym udziale wapnia niż młodsza kura jedząca 120 g. Nie koryguj jednak receptury samą kredą, bo zmienisz przy tym proporcje pozostałych składników; przy utrzymującym się problemie skonsultuj skład dawki z doradcą żywieniowym lub lekarzem weterynarii.
Miękka skorupka, spadek nieśności i wybieranie ziaren mają różne przyczyny
Gdy coś zmienia się w jajach albo przy karmidle, łatwo od razu obwinić niedobór wapnia. Taki skrót może prowadzić do nietrafionej korekty, bo podobny objaw bywa związany z pobraniem paszy, składem dawki, wodą albo stanem zdrowia stada.
| Sytuacja | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Skorupki są cienkie lub pojawiają się jaja bez twardej skorupy | Za małe pobranie wapnia, niewłaściwe proporcje składników albo problem zdrowotny | Sprawdź spożycie paszy, jej etykietę i dostęp do wody; jeśli objaw się powtarza, skontaktuj się z lekarzem weterynarii. |
| Kury wybierają całe ziarna, a drobne składniki zostają w karmidle | Mieszanka może się rozwarstwiać albo być zbyt grubo rozdrobniona | Oceń, czy ptaki zjadają pełną dawkę; ujednolić rozdrobnienie i dokładnie wymieszaj składniki, zwłaszcza premiks. |
| Nieśność spada po zmianie mieszanki | Gwałtowna zmiana paszy, różnice w pobraniu lub nieodpowiednia receptura | Wróć do informacji o poprzedniej paszy, sprawdź zmianę pobrania i nie wprowadzaj kolejnych dodatków naraz. |
| Młode kurki dostają mieszankę dla niosek | Pasza o wysokiej zawartości wapnia może nie pasować do etapu odchowu | Dobierz paszę do wieku i fazy rozwoju, a zmianę na paszę niosek uzależnij od rozpoczęcia produkcji. |
Przy własnej mieszance problemem bywa też selektywne wyjadanie: kura może zjeść ziarno, a zostawić część drobnych dodatków. Uważam, że dla niewielkiego stada stała, kompletna pasza jest bezpieczniejszym wyborem, jeśli nie ma możliwości dokładnego bilansowania domowej receptury. Własne mieszanie ma sens, gdy można precyzyjnie odważać komponenty i stosować produkt zgodnie z jego przeznaczeniem.
Przed nieśnością nie podawaj zbyt wcześnie paszy o wysokiej zawartości wapnia
Worek z napisem „dla niosek” nie jest paszą na każdy etap życia kury. Przewodnik LOHMANN wskazuje, że podanie wysoko wapniowej diety przedwcześnie może pobudzić rozwój nieśności, zanim młoda kura będzie odpowiednio przygotowana; młode ptaki powinny dostawać paszę dopasowaną do etapu odchowu.
Praktyczna zasada jest prosta: jeśli stado składa już jaja, dobieraj recepturę dla niosek; jeśli to młode kurki przed rozpoczęciem nieśności, nie przechodź na mieszankę dla dorosłych tylko dlatego, że osiągnęły określony wiek. Termin zmiany najlepiej powiązać z zaleceniami hodowcy danej linii i informacją o dotychczasowym żywieniu.
Najpierw sprawdź, co rzeczywiście zjadają kury
Receptura na papierze opisuje skład mieszanki, ale wynik w kurniku zależy też od pobrania i tego, czy ptaki zjadają wszystkie frakcje. Przy zmianie paszy obserwuj więc ilość znikającej mieszanki, kondycję kur i jakość jaj, zamiast natychmiast dosypywać kolejny suplement.
Jeśli skorupki słabną, nieśność spada albo ptaki wyraźnie zmieniają apetyt, zachowaj etykietę i skład używanej paszy, zanotuj objawy i skonsultuj sytuację ze specjalistą. Własna receptura może być użyteczna, ale tylko wtedy, gdy dawka jest dopasowana do premiksu, wieku niosek i faktycznego pobrania.